Na czym polega ocynk ogniowy?
Ocynkowanie ogniowe, nazywane też cynkowaniem zanurzeniowym, polega na zanurzeniu przygotowanego elementu stalowego w kąpieli ciekłego cynku o temperaturze około 450°C. W tej temperaturze cynk reaguje z żelazem i tworzy kilka warstw stopowych, na których osadza się warstwa czystego cynku. Powłoka jest więc związana ze stalą metalurgicznie, a nie tylko do niej przyklejona.
Proces przebiega etapami: odtłuszczanie, płukanie, trawienie w kwasie w celu usunięcia rdzy i zgorzeliny, płukanie, topnikowanie, suszenie, zanurzenie w cynku i chłodzenie. Każdy etap wpływa na jakość powłoki – zanieczyszczenia, których nie usunie przygotowanie chemiczne, mogą pozostawić miejsca niepokryte.
Ocynkowanie ogniowe wykonują wyspecjalizowane zakłady. Wymagania dotyczące powłok określa odpowiednia norma, która podaje m.in. minimalne grubości powłoki w zależności od grubości stali.
Przygotowanie elementu
Konstrukcję trzeba zaprojektować i wykonać z myślą o ocynkowaniu. Najważniejsze są otwory technologiczne w profilach zamkniętych i przestrzeniach zamkniętych. Umożliwiają one wpłynięcie i wypłynięcie cynku oraz ujście powietrza i gazów. Brak otworów może skutkować niepokrytymi miejscami wewnątrz, a w skrajnych przypadkach – rozerwaniem elementu w kąpieli przez rozprężające się gazy.

- otwory odpowietrzające i spływowe w profilach zamkniętych,
- spoiny ciągłe lub szczelne tam, gdzie mogłaby wniknąć ciecz,
- usunięcie farb, olejów, markerów i resztek żużla spawalniczego,
- uwzględnienie gabarytów wanny cynkowniczej,
- unikanie dużych różnic grubości w jednym elemencie.
Wysoka temperatura może powodować odkształcenia, szczególnie w elementach smukłych lub o niesymetrycznych spoinach. Dlatego ważne są przemyślane połączenia i kolejność spawania. Gwinty i powierzchnie pasowane należy zabezpieczyć lub oczyścić po procesie.
Każdy zamknięty profil przeznaczony do ocynkowania musi mieć otwory technologiczne. Ich rozmieszczenie warto uzgodnić z wykonawcą i ocynkownią.
Trwałość powłoki
Trwałość ocynku zależy przede wszystkim od grubości powłoki i agresywności środowiska. Cynk zużywa się powoli i w miarę równomiernie, dlatego czas ochrony można w przybliżeniu oszacować na podstawie grubości warstwy i szybkości korozji w danej kategorii środowiska. W łagodnych warunkach wiejskich ocynk może chronić stal przez dziesięciolecia, w środowisku przemysłowym lub nadmorskim – wyraźnie krócej.

Grubość powłoki zależy od grubości stali i jej składu chemicznego. Grubsze elementy zwykle otrzymują grubszą powłokę. Skład stali – zwłaszcza zawartość krzemu i fosforu – wpływa na wygląd i grubość cynku: powłoka może być błyszcząca lub matowo szara. Różnice wyglądu nie oznaczają wady, jeśli spełnione są wymagania normy.
Na trwałość wpływają też detale: miejsca, w których zbiera się woda, liście lub brud, korodują szybciej. Przemyślana konstrukcja z odpływem wody i dostępem do czyszczenia wydłuża okres bezobsługowej pracy.
Świeżo ocynkowana powierzchnia jest często błyszcząca, a z czasem matowieje i przybiera szary odcień. To naturalny proces tworzenia się warstwy produktów korozji cynku, która spowalnia dalsze zużycie powłoki. Elementów ocynkowanych nie należy składować w mokrych, ciasnych stosach – sprzyja to powstawaniu tzw. białej rdzy.
Cynk i farba
Ocynk można pomalować – powstaje wtedy system duplex. Farba nadaje kolor i dodatkowo chroni cynk przed zużyciem, a cynk chroni stal w miejscach uszkodzeń farby. Trwałość takiego systemu jest zwykle wyraźnie wyższa niż każdej z powłok osobno, dlatego stosuje się go przy elementach widocznych i pracujących w trudnych warunkach.
Powierzchnia ocynkowana wymaga właściwego przygotowania do malowania. Świeży cynk jest gładki i może tworzyć produkty korozji, które osłabiają przyczepność farby. Stosuje się obróbkę mechaniczną (np. omiatanie strumieniowo-ścierne) lub chemiczną oraz farby i proszki przeznaczone do podłoży cynkowanych.
Drobne uszkodzenia powłoki po montażu, np. w miejscach cięcia lub wiercenia na budowie, naprawia się farbami o wysokiej zawartości cynku lub metodami dopuszczonymi przez normę. Najlepiej jednak unikać obróbki po ocynkowaniu – wszystkie otwory i cięcia warto wykonać wcześniej.
Co dalej?
Jeśli planujesz konstrukcję zewnętrzną – bramę, ogrodzenie, wiatę, balustradę lub konstrukcję wsporczą – omów ocynkowanie z wykonawcą jeszcze przed produkcją. Wtedy można zaprojektować otwory technologiczne, dobrać połączenia i podział elementów do gabarytów wanny.
- określ środowisko pracy i oczekiwaną trwałość,
- zdecyduj, czy potrzebny jest kolor (system duplex),
- sprawdź gabaryty i masę elementów,
- zaplanuj termin – ocynkownia wydłuża realizację.
Dobrze zaplanowane ocynkowanie to jedna z najbardziej opłacalnych inwestycji w trwałość konstrukcji stalowej. Ogranicza koszty konserwacji i zmniejsza ryzyko kosztownych napraw w przyszłości.
MASZ PROJEKT DO WYKONANIA?
Prześlij rysunki lub zdjęcia konstrukcji. Przygotujemy elementy do ocynkowania i wycenimy wykonanie razem z zabezpieczeniem.